Waarom ga je direct in de verdediging bij kritiek?
Een klant maakt een opmerking over je aanpak en voor je het weet, zit je al te verdedigen waarom je het zo gedaan hebt.
Nog voor je goed geluisterd hebt naar wat er eigenlijk gezegd wordt.
Het gebeurt razendsnel. Bijna automatisch.
Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Bij de meeste ondernemers die ik spreek zit deze reactie er diep in.
Wat er echt gebeurt
Kritiek voelt voor veel mensen niet als informatie. Het voelt als een aanval. En je lichaam reageert daarop voordat je hoofd de kans krijgt om na te denken. Je hartslag gaat omhoog, je kaken spannen aan, je zoekt al naar argumenten terwijl de ander nog aan het praten is.
Dat is geen zwakte. Dat is een overlevingsreactie die ooit heel functioneel was en nu op het verkeerde moment afgaat.
De vraag is niet of je hier iets aan kunt doen. De vraag is waar die reactie vandaan komt.
De saboteur achter de verdediging
Bij veel ondernemers zit deze reactie vast aan de Perfectionist of de Controleur. Twee saboteurs die allebei op hun eigen manier zorgen dat kritiek voelt als bedreiging.
De Perfectionist heeft ergens geleerd dat fouten maken gevaarlijk is. Niet goed genoeg zijn betekent afwijzing. Dus elke opmerking van een klant wordt onbewust vertaald naar "ik faal" en daar ga je tegen vechten.
De Controleur wil grip houden. Kritiek voelt als verlies van controle over hoe die klant jou ziet, en dat triggert direct de neiging om het gesprek weer naar je hand te zetten. Vandaar die snelle uitleg, dat weerwoord, die behoefte om gelijk te krijgen.
Beide patronen zijn ooit ontstaan als bescherming. Op een school, in een gezin, in een eerdere baan waar fouten maken echt gevolgen had. Het probleem is dat je brein die oude bescherming nog steeds inzet, ook nu het niet meer nodig is.
Waarom je dit met je hoofd niet oplost
Je kunt jezelf wel duizend keer voornemen om rustiger te reageren op kritiek. Toch gebeurt het weer. Dat komt omdat deze reactie niet in je hoofd zit, maar in je lichaam. Het RAS, je reticulair activerend systeem, is getraind om kritiek als gevaar te herkennen nog voordat je bewust iets kunt bedenken.
Daarom werkt alleen nadenken over het patroon niet. Je moet het patroon ook lichamelijk herkennen en verwerken. Dat is precies waar NEI om draait binnen de LOS Methode: niet alleen begrijpen waarom je zo reageert, maar de lading eruit halen zodat je lijf niet meer op de rem trapt zodra een klant iets over je werk zegt.
Wat je vandaag al kunt merken
De volgende keer dat je voelt dat je in de verdediging schiet, probeer dan even niets te zeggen.
Drie seconden.
Voel wat er in je lijf gebeurt. Waar zit de spanning? Kaken, schouders, buik?
Dat is je moment. Niet om het gesprek te winnen, maar om te merken dat je saboteur net wakker geworden is. Die drie seconden zijn genoeg om het verschil te voelen tussen reageren vanuit angst en reageren vanuit rust.
Het went niet vanzelf. Maar het is wel het begin van loslaten wat niet meer van jou is.
Herken je dit patroon bij jezelf? Doe de gratis Saboteurtest en ontdek welke saboteur bij jou voor deze reactie zorgt.
