Waarom we alles uitstellen tot de laatste minuut

Waarom uitstellen geen kwestie van discipline is 

Je hebt de hele dag de tijd voor die offerte. 
En toch begin je pas om vier uur, met de deadline in je nek en de stress in je lijf. 
Achteraf beloof je jezelf: volgende keer begin ik op tijd. 
En de volgende keer gebeurt precies hetzelfde.

Als dit herkenbaar is, zit je niet alleen. 
En nieuw onderzoek laat zien dat het probleem dieper zit dan een gebrek aan wilskracht.

Wat recent hersenonderzoek laat zien

Begin dit jaar publiceerden Chinese onderzoekers een studie waarin ze bijna zeventig tweelingen volgden, van hun tienerjaren tot ver in de volwassenheid. Tijdens de adolescentie kregen de deelnemers hersenscans, acht jaar later werden ze opnieuw onderzocht en uitgebreid bevraagd over hun uitstelgedrag.

De uitkomst is opvallend. Bijna de helft van de verschillen in uitstelgedrag tussen mensen bleek terug te voeren op genetische aanleg. En bij mensen die op latere leeftijd ernstig last hadden van uitstellen, zag je die aanleg al terug in de ontwikkeling van een klein hersengebied diep in het brein, de nucleus accumbens, dat een centrale rol speelt bij motivatie en het afwegen van moeite tegen beloning. Ook vonden de onderzoekers verschillen in dopamine en serotonine, stoffen die bepalen hoe je omgaat met impulsen en stemming.

Kortom: uitstellen is niet iets wat je jezelf hebt aangeleerd uit luiheid. Het zit verankerd in hoe je brein is gebouwd en hoe het is doorontwikkeld.

Waarom dat belangrijk is om te weten

Dit inzicht verandert iets essentieels. Als uitstelgedrag puur een disciplineprobleem was, zou een strenger schema of meer wilskracht de oplossing zijn. Maar als het deels in je hersenontwikkeling en je stofwisseling van dopamine en serotonine zit, dan verklaart dat ook waarom zoveel disciplinetrucs op de lange termijn niet beklijven. Je vecht tegen een systeem dat al bestond voordat je er bewust iets van doorhad.

Dat betekent niet dat je machteloos staat. Het betekent wel dat de oplossing niet ligt in nog harder tegen jezelf zeggen dat je het anders moet doen.

Waarom ondernemers extra kwetsbaar zijn

Als ondernemer mis je vaak de externe structuur die anderen wel hebben. Geen manager die een deadline stelt, geen collega die meekijkt. Bovendien is je werk vaak nauw verweven met wie je bent. Een afwijzing van een klant voelt niet als een zakelijke tegenvaller, maar als iets persoonlijks. Dat maakt de emotionele lading van een taak zwaarder, en een zwaardere emotionele lading maakt de kans op uitstellen groter, ongeacht hoe je hersenen zijn aangelegd.

Bij GaVoorGoud zien we dit patroon vaak terugkomen bij De Perfectionist. Niet omdat perfectionisme lui is, integendeel, maar omdat de lat zo hoog ligt dat beginnen zelf al een risico wordt. Zolang je niet start, kun je ook niet falen. Uitstellen voelt dan als bescherming, ook al is het in werkelijkheid het grootste obstakel.

Wat helpt, en wat niet

Trucjes zoals een taak opknippen in kleine stukjes, jezelf een korte deadline geven, of een klein beloningsmomentje inbouwen na een afgeronde taak, kunnen op de korte termijn best helpen. Ze verlagen de drempel om te beginnen. Maar als het patroon dieper zit, in een genetische aanleg voor hoe je brein beloning en moeite afweegt, of in een emotionele blokkade die al jaren meeloopt, dan blijven die trucjes symptoombestrijding.

Wat wél verschil maakt, is niet nog een schema toevoegen, maar kijken naar wat er onder het uitstellen zit. Welke emotie probeer je te vermijden op het moment dat je die taak voor je uitschuift? Angst om te falen? Angst dat het resultaat niet goed genoeg is? Vaak zit daar een oud gevoel onder dat al veel langer meeloopt dan het huidige project.

Waar de LOS Methode anders werkt

Dat is precies waar we bij GaVoorGoud een andere weg inslaan. In plaats van je brein te dwingen tot meer discipline, gaan we op zoek naar de emotie die onder het uitstelpatroon zit. Met NEI maak je ruimte voor wat je lijf al die tijd heeft vastgehouden, zodat een taak beginnen niet langer een confrontatie met een oud gevoel van tekortschieten is.

Dat is ook meteen het verschil met pure disciplinetechnieken. 
Die werken op het gedrag. 
De LOS Methode werkt op wat het gedrag in stand houdt.

Een vraag voor jezelf

De volgende keer dat je merkt dat je iets voor je uitschuift, vraag jezelf dan niet af waarom je zo lui bent. Vraag jezelf af: welk gevoel probeer ik hier eigenlijk mee te vermijden?

Herken je dit patroon en wil je weten welke saboteur bij jou het uitstellen in stand houdt? Doe de gratis QuickScan.