Is perfectionisme een kracht?

Als je aan iemand vraagt wat zijn grootste kwaliteit is, hoor je vaak: ik ben nauwkeurig.
Ik lever kwaliteit.
Ik neem geen genoegen met minder.

Perfectionisme staat te boek als iets om trots op te zijn.
Zelfs op sollicitatiegesprekken wordt het nog steeds genoemd als antwoord op de vraag naar je grootste zwakte, in de hoop dat het als sterkte overkomt.

Dus misschien is de vraag niet of perfectionisme een kracht is.
Misschien is de echte vraag: wanneer is het dat wel, en wanneer niet meer?

Het stuk dat wél klopt

Laten we eerlijk zijn. Hoge standaarden hebben je ook iets gebracht. Klanten die merken dat je zorgvuldig bent. Werk waar niets half aan is. Een reputatie die je niet cadeau hebt gekregen, maar hebt opgebouwd door dingen serieus te nemen. Dat is geen toeval, en het is ook geen fout instelling.

In onderzoek wordt dit gezond streven genoemd. Hoge standaarden hebben, en tegelijk bereid zijn om iets op te leveren, te leren en bij te stellen. Dat is een andere houding dan perfectionisme in de klassieke zin, ook al voelt het vanbuiten hetzelfde. Het verschil zit niet in hoeveel je van jezelf vraagt. Het zit in wat er gebeurt op het moment dat het nog niet perfect is.

Waar het omslaat

Bij gezond streven is "nog niet perfect" een tussenstap. Je stuurt de offerte, krijgt feedback, past aan. Bij ongezond perfectionisme is "nog niet perfect" een halt. Je stuurt niet, want stel dat het niet goed genoeg is. De actie zelf wordt uitgesteld tot het gevoel van veiligheid er is, en dat gevoel komt bij perfectionisme zelden vanzelf.

Dat omslagpunt is precies waar veel ondernemers vastlopen zonder het te herkennen. Ze noemen het nog steeds "hoge standaarden hebben", terwijl het inmiddels functioneert als een saboteur die alles vertraagt. Bij GaVoorGoud noemen we die stem De Perfectionist. En het lastige aan deze saboteur is dat hij zich voordoet als je beste eigenschap, terwijl hij ondertussen je grootste rem is geworden.

Hoe je het verschil bij jezelf herkent

Een paar vragen die helpen. Stuur je iets pas weg als het klopt, of pas als de angst voor kritiek is gezakt? Kun je een fout accepteren als leermoment, of voelt elke fout als bewijs dat je tekortschiet? En misschien de belangrijkste: kost het schaven je energie die je daarna nog hebt voor de rest van je dag, of ben je leeg tegen de tijd dat iets eindelijk de deur uit mag?

Als schaven je vooral uitput en zelden echt iets toevoegt aan het resultaat, dan ben je niet meer aan het verbeteren. Dan ben je aan het vermijden, alleen ziet het er vanbuiten uit als hard werken.

Waarom "gewoon minder perfectionistisch zijn" niet werkt

Hier zit de valkuil voor veel coachadvies. Tegen een perfectionist zeggen dat hij zijn lat lager moet leggen, werkt zelden. Sterker nog, het voelt vaak als een aanval op iets waar iemand trots op is. En dat begrijpelijk, want die hoge lat heeft ooit ook echt iets goeds opgeleverd.

Het probleem zit dus niet in de lat zelf. Het zit in de angst die achter die lat schuilgaat. Zolang die angst er is, verandert een lagere lat niets. Je vindt gewoon een nieuwe reden om niet te beginnen, of een nieuw detail om aan te blijven schaven.

Wat wél helpt

Bij de LOS Methode gaan we daarom niet op zoek naar hoe je je standaarden kunt verlagen. We gaan op zoek naar de emotie die maakt dat "nog niet perfect" voor jou aanvoelt als gevaar in plaats van een normale tussenstap. Met NEI wordt zichtbaar waar die angst vandaan komt, vaak van veel eerder dan je huidige bedrijf. Zodra die angst ruimte krijgt om los te laten, blijft je zorgvuldigheid gewoon overeind. Alleen het stoppunt verschuift. Je levert op, in plaats van eindeloos te blijven schaven.

Een vraag voor jezelf

Is jouw perfectionisme nog steeds een kwaliteit die je vooruit helpt, of is het een gewoonte geworden die je vooral tegenhoudt?

Als je het antwoord niet meteen weet, is dat op zich al een signaal. Doe de gratis QuickScan en ontdek of De Perfectionist bij jou nog een kracht is, of allang de leiding heeft overgenomen.