BLOG ยท STOORZENDERS
Is perfectionisme een kracht of een stoorzender?
Vraag iemand in een sollicitatiegesprek naar zijn zwakke punt en de kans is groot dat je dit hoort: "Ik ben een beetje perfectionistisch." Een zwakte die eigenlijk een compliment is. Slim gespeeld.
Als ondernemer geloof je het zelf ook. Je klanten krijgen kwaliteit. Je levert nooit half werk af. Mensen weten dat ze op je kunnen bouwen.
Waarom voelt het dan zo zwaar?
Allebei waar
In 2006 zetten de onderzoekers Joachim Stoeber en Kathleen Otto de studies naar perfectionisme naast elkaar. Wat ze zagen: perfectionisme heeft twee kanten die je los van elkaar kunt meten.
De ene kant is streven. Hoge eisen stellen, iets echt goed willen doen. Die kant hangt samen met motivatie en soms met betere prestaties.
De andere kant is zorg. Bang zijn voor fouten, blijven twijfelen aan wat je hebt gemaakt, je druk maken over wat anderen ervan vinden. Die kant hangt samen met stress, somberheid en uitputting.
Het lastige is dat ze bij de meeste perfectionisten in hetzelfde pakket zitten. En je hoort vooral de eerste stem, omdat die zo lekker klinkt.
Hoe houd je ze uit elkaar? Een paar vragen helpen.
Wat gebeurt er als iets af is? Bij gezond streven voel je voldoening. Je bent trots en je gaat door. Bij de stoorzender voel je vooral opluchting dat het niet misging. Die opluchting duurt kort.
Kun je stoppen? Streven weet wanneer goed genoeg goed genoeg is. De stoorzender zit om tien uur 's avonds nog te schaven aan een offerte die om vijf uur al klaar was.
Wat doet een fout met je? Voor de ene kant is een fout informatie. Voor de andere kant is het bewijs dat je tekortschiet. Daar lig je 's nachts wakker van.
En voor wie doe je het eigenlijk? Is je eerlijke antwoord "voor mezelf, omdat ik het mooi wil maken", dan zit je goed. Is het antwoord "zodat niemand er iets op kan aanmerken", dan praat de stoorzender.
De stoorzender die zich verkleedt als kracht
De Perfectionist is een van de tien stoorzenders die iedereen in meer of mindere mate kent. Hij ontstaat vroeg. Misschien leerde je als kind dat een tien complimenten opleverde en een zeven stilte. Perfectie wordt dan een manier om een gevoel te ontlopen: schaamte, of de angst om afgewezen te worden.
Hij werkt zelden alleen. De Rechter fluistert dat het nog steeds niet goed is. De Controleur wil alles zelf doen, want dan weet je zeker dat het klopt. En De Vermijder laat die offerte nog een dagje liggen, want zolang hij niet verstuurd is, kan niemand hem afkeuren.
Sportpsycholoog Andrew Hill gaf perfectionisten in een experiment een opdracht die onmogelijk te halen was. Ze deden net zo hard hun best als de rest. Maar daarna voelden ze meer schaamte en boosheid, en ze haakten eerder af. Precies wat je in je eigen bedrijf ook ziet gebeuren.
De lat ligt zo hoog dat je er niet meer aan begint.
Waarom "doe eens wat losser" niet werkt
Dat advies heb je vast al gehad. Het helpt niets. Bessel van der Kolk beschrijft in The Body Keeps the Score hoe oude ervaringen in het lichaam blijven zitten. Je kunt met je hoofd weten dat het goed genoeg is en het toch niet zo voelen.
Daarom werk ik met de LOS Methode in twee stappen. Eerst brengen we in kaart welke stoorzenders jou het meest remmen. Daarna gaan we met NEI (Nieuw Emotioneel Inzicht) en de biotensor op zoek naar waar het patroon vastzit en verwerken we het gevoel eronder. Loslaten, Openen, Stromen.
Je hoge eisen houd je gewoon. Je raakt alleen de angst kwijt die eraan vastgeplakt zit. Dan blijft de kracht over.
Begin deze week met opmerken
Let op het moment dat je doorgaat terwijl iets eigenlijk al af is. Vraag jezelf dan: wat zou ik voelen als ik nu stop? Schrijf het op. Je hoeft er nog niets mee te doen. Alleen zien wat er gebeurt is al een begin.