BLOG · STOORZENDERS

Is perfectionisme een kracht of een stoorzender?

Vraag iemand in een sollicitatiegesprek naar zijn zwakke punt en de kans is groot dat je dit hoort: "Ik ben een beetje perfectionistisch." Een zwakte die eigenlijk een compliment is. Slim gespeeld.

Als ondernemer geloof je het zelf ook. Je klanten krijgen kwaliteit. Je levert nooit half werk af. Mensen weten dat ze op je kunnen bouwen.

Waarom voelt het dan zo zwaar?

Allebei waar

In 2006 zetten de onderzoekers Joachim Stoeber en Kathleen Otto de studies naar perfectionisme naast elkaar. Wat ze zagen: perfectionisme heeft twee kanten die je los van elkaar kunt meten.

De ene kant is streven. Hoge eisen stellen, iets echt goed willen doen. Die kant hangt samen met motivatie en soms met betere prestaties.

De andere kant is zorg. Bang zijn voor fouten, blijven twijfelen aan wat je hebt gemaakt, je druk maken over wat anderen ervan vinden. Die kant hangt samen met stress en somberheid, en op den duur met uitputting.

Het lastige is dat ze bij de meeste perfectionisten in hetzelfde pakket zitten. En je hoort vooral de eerste stem, omdat die zo lekker klinkt.

Hoe houd je ze uit elkaar? Een paar vragen helpen.

Neem het moment dat iets af is. Als je gezond streeft, voel je voldoening, ben je even trots en pak je het volgende op. Praat de stoorzender, dan voel je vooral opluchting dat het niet misging. En die is zo weer weg.

Of kijk naar het stoppen. Wie gezond streeft, weet wanneer goed genoeg ook echt goed genoeg is. De stoorzender zit om tien uur 's avonds nog te schaven aan een offerte die om vijf uur al klaar was. Die avond ben je kwijt, en de volgende ochtend begin je moe.

Wat doet een fout met je? Voor de streefkant is het gewoon informatie: dit doe ik de volgende keer anders. Voor de zorgkant is het bewijs dat je tekortschiet, en daar lig je 's nachts wakker van.

De laatste vraag is misschien de belangrijkste: voor wie doe je het eigenlijk? Is je eerlijke antwoord "voor mezelf, omdat ik het mooi wil maken", dan zit je goed. Is het "zodat niemand er iets op kan aanmerken", dan is het de stoorzender die praat.

De stoorzender die zich verkleedt als kracht

De Perfectionist is een van de tien stoorzenders die iedereen in meer of mindere mate kent. Hij ontstaat vroeg. Misschien leerde je als kind dat een tien complimenten opleverde en een zeven stilte. Perfectie wordt dan een manier om een gevoel te ontlopen: schaamte, of de angst om afgewezen te worden.

Hij werkt zelden alleen. De Criticus fluistert dat het nog steeds niet goed is. De Controleur wil alles zelf doen, want dan weet je zeker dat het klopt. En De Vermijder laat die offerte nog een dagje liggen, want zolang hij niet de deur uit is, kan niemand hem afkeuren.

Sportpsycholoog Andrew Hill gaf perfectionisten in een experiment een opdracht die onmogelijk te halen was. Ze deden net zo hard hun best als de rest. Maar daarna voelden ze meer schaamte en boosheid, en ze haakten eerder af. Herken je dat van dat ene project dat net niet lukte?

De lat ligt zo hoog dat je er niet meer aan begint.

Waarom "doe eens wat losser" niet werkt

Dat advies heb je vast al gehad. Het helpt niets. Bessel van der Kolk beschrijft in The Body Keeps the Score hoe oude ervaringen in het lichaam blijven zitten. Je kunt met je hoofd weten dat het goed genoeg is en het toch niet zo voelen.

Daarom werk ik met de LOS Methode in twee stappen. Eerst brengen we in kaart welke stoorzenders jou het meest remmen. Daarna gaan we met NEI (Nieuw Emotioneel Inzicht) via je onderbewustzijn op zoek naar waar het patroon vastzit en verwerken we het gevoel eronder. Loslaten, Openen, Stromen.

Je hoge eisen houd je gewoon. Je raakt alleen de angst kwijt die eraan vastgeplakt zit. Dan blijft de kracht over.

Begin deze week met opmerken

Let deze week eens op het moment dat je doorgaat terwijl iets eigenlijk al af is. Vraag jezelf dan: wat zou ik voelen als ik nu stop? Schrijf het op. Je hoeft er nog niets mee te doen. Gewoon zien wat er gebeurt is al een begin.

Ik ken dit van binnenuit. Als ondernemer heb ik er zelf jarenlang last van gehad. Je vakmanschap is echt, dat is goud van 24 karaat. De Perfectionist ligt er als een doffe laag overheen, en daaronder zit lading: meestal schaamte, of het oude gevoel dat je niet goed genoeg bent. Daarom komt die laag steeds terug, hoe vaak je jezelf ook voorneemt het losser te doen. Oppoetsen helpt maar even.

In de NEI-sessies pakken we die lading zelf aan, zodat de laag niet telkens terugkomt. Je blijft iemand die kwaliteit levert. Alleen weet je dan ook wanneer het goed is, en klap je om vijf uur gewoon je laptop dicht.

GRATIS STOORZENDER SCAN

Je bent 24 karaat. Waarom voelt het als 14?

Herkende je jezelf in een van die vragen, bijvoorbeeld bij dat schaven om tien uur 's avonds? Doe dan de gratis Stoorzender scan. Je ziet welke stoorzenders bij jou het hardst aan de rem trekken en hoeveel van je goud nu glanst. Ik begeleid al 13 jaar ondernemers die vastlopen en kijk zelf naar je uitslag, dus je krijgt persoonlijke feedback van mij.

LIEVER EERST EVEN CONTACT?

Vraag het me gewoon. Ik lees alles zelf.

Herken je jezelf in dit verhaal en wil je eerst iets vragen? Stuur me een appje of een mail. Of plan meteen een gratis kennismakingsgesprek: 30 minuten, online en vrijblijvend.