BLOG · STOORZENDERS

Je wilt liever niks kwijtraken dan iets winnen. Daarom sta je stil.

Verlies voelt ongeveer twee keer zo zwaar als winst.

Dus kies je steeds voor wat je al hebt, ook als dat je meer kost.

We gooien een munt. Kop: jij krijgt €150. Munt: jij betaalt mij €100.

Rekenkundig is dat een prima deal voor jou, en toch doe je waarschijnlijk niet mee.

Dat heet verliesaversie. In je bedrijf betaal je er elke dag voor.

De meeste mensen haken bij zo'n weddenschap af tot de winst ergens rond de €200 ligt. Pas dan voelt de kans op winst groot genoeg om het risico op verlies te dragen.

Daniel Kahneman en Amos Tversky, twee psychologen, brachten dit in kaart. Kahneman kreeg er in 2002 de Nobelprijs voor. Wat ze vonden: verlies doet ongeveer twee keer zoveel pijn als een even grote winst plezier geeft.

Je brein rekent scheef

In een bekend experiment kreeg de helft van een groep studenten een koffiemok. Wie een mok had, wilde hem pas verkopen voor ongeveer het dubbele van wat de anderen ervoor wilden betalen. Het ging om precies dezelfde mok, maar zodra hij van jou is, voelt afstaan als verliezen.

Met je bedrijf werkt het net zo. Je vaste klanten, je prijs, je manier van werken en het beeld dat anderen van je hebben voelen allemaal als bezit. Alles wat dat bezit in gevaar brengt, weegt zwaarder dan wat het je zou kunnen opleveren.

Misschien weet je al een jaar dat je prijs omhoog moet. Je doet het niet, want stel dat klanten weglopen. Of je houdt die ene klant aan die je elke week leegzuigt, omdat je die omzet anders kwijt bent. Je nieuwe aanbod staat al maanden half klaar, en zolang het niet online staat kan niemand het afwijzen. En uitbesteden? Dat voelt als grip kwijtraken, dus doe je alles zelf.

Zit jouw situatie ertussen? Onthoud die dan even, want verderop kom ik erop terug.

Waarom stilstaan alleen veilig lijkt

Hier zit de valkuil. Er bestaan twee soorten verlies, en je brein ziet er maar één van.

Het verlies van iets doen

Dit zie je meteen: een klant die afhaakt, of een nee op je offerte.

Het verlies van niks doen

Zie je nooit. De klant die je niet belde. De omzet die er niet bij kwam. De energie die elke maand een beetje verder wegloopt.

Je brein telt alleen het verlies dat het kan zien, dus wint niks doen. Elke keer weer.

Tot je een jaar later merkt dat je dezelfde omzet draait met dezelfde klanten, alleen ben je moeier.

Daar zitten je stoorzenders achter. Misschien ken je ze als saboteurs: automatische denkpatronen die ooit in je jeugd zijn ontstaan om je te beschermen. Een paar van hen leven van verliesaversie.

De Vermijder schuift alles op waar een afwijzing in kan zitten. "Morgen bel ik ze wel."

Je werk blijft binnen zolang De Perfectionist het nog niet perfect vindt. Wat niet af is, kan ook niemand afkeuren.

Voor De Controleur voelt delegeren als iets uit handen geven dat je nooit meer terugkrijgt, dus laat hij niks los.

"Wat als het misgaat?" vraagt De Hyper-Waakzame steeds. Wat er gebeurt als je niks doet, vraagt hij zich nooit af.

En dan is er nog De Criticus, die die ene klacht van drie jaar geleden precies onthoudt en de tien bedankjes daarna allang vergeten is.

Alle vijf klinken ze als een verstandige vriend die je tegen verlies beschermt. In werkelijkheid houden ze een gevoel bij je weg, zoals schaamte of het idee dat je tekortschiet. Dat gevoel verdwijnt niet door ervoor weg te lopen.

Waarom "gewoon doen" niet werkt

Met je hoofd weet je allang dat die prijsverhoging verstandig is. Toch voelt de stap eng, omdat angst voor verlies vaak dieper zit dan je denken. Er ligt een oude ervaring onder, van afgewezen worden of van iets kwijtraken wat je lief was.

Bessel van der Kolk laat in The Body Keeps the Score zien dat zulke ervaringen in je lichaam blijven zitten. Je kunt er dus niet omheen redeneren. Je lijf zegt nee voordat je hoofd klaar is met nadenken.

Wat je vandaag kunt doen

Pak de situatie die je net herkende, of een andere beslissing die je al een tijd voor je uit schuift, en draai de vraag om. Schrijf op wat het je kost als je over een jaar nog steeds niks hebt gedaan, in geld en in tijd. Leg dat naast het verlies waar je nu bang voor bent.

Let daarna op het moment dat je weer gaat schaven, uitstellen of controleren. Vraag jezelf dan wat je zou voelen als je ermee ophield. Oplossen hoeft niet, benoemen is genoeg.

En kies een kleine stap met een klein verlies. Verhoog je prijs eerst alleen voor nieuwe klanten, of doe die offerte die "bijna klaar" is vandaag nog de deur uit.

Zit het dieper, dan helpt NEI (Nieuw Emotioneel Inzicht). Via je onderbewustzijn zoeken we waar het oude gevoel onder je patroon vastzit, en dat verwerken we. Je stoorzender hoeft je dan niet meer te beschermen, en de versterker eronder krijgt ruimte. Bij De Vermijder is dat daadkracht, bij De Perfectionist vakmanschap, bij De Controleur vertrouwen, bij De Hyper-Waakzame vooruitzien en bij De Criticus waardering.

Ik had zelf jarenlang last van perfectionisme, dus ik weet hoe veilig het voelt om iets binnen te houden tot het af is. Het kost je alleen meer dan je ziet.

GRATIS STOORZENDER SCAN

Waarom voelt 24 karaat soms als 14?

Elke maand dat je stoorzenders de baas spelen, verlies je glans. Omdat dat verlies onzichtbaar is, merk je het alleen niet. Doe de gratis Stoorzender scan en zie in een paar minuten je karaatscore en welke stoorzender jouw goud het meest afdekt.

LIEVER EERST EVEN CONTACT?

Vraag het me gewoon. Ik lees alles zelf.

Herken je jezelf in dit verhaal en wil je eerst iets vragen? Stuur me een appje of een mail. Of plan meteen een gratis kennismakingsgesprek: 30 minuten, online en vrijblijvend.