BLOG · STOORZENDERS

Is je brein echt je grootste vijand?

Je hoofd is de vijand niet.

Het luistert naar je lichaam.

Dinsdagavond, kwart over tien. Je offerte is eindelijk af.

Je leest hem voor de vierde keer door, en daar is die stem weer.

Eigenlijk weet je best dat hij goed is. Toch klik je niet op verzenden.

"Dit kan scherper. Wat als ze het te duur vinden?" Die stem ken je. Misschien heb je hem zelfs al een naam gegeven, je Criticus of je Perfectionist. Ik ken die avonden ook, want ik had zelf jarenlang last van perfectionisme. Maar heb je je ooit afgevraagd wat die stem eigenlijk aanzet?

Je hoort vaak dat je brein je grootste vijand is. Volgens mij klopt dat maar half. Je brein doet vooral wat je lichaam het vertelt.

Je geest: beste vriend en grootste vijand

Het bekendste model over stoorzenders komt van een coach die er een veelgelezen boek over schreef. Bij hem heten ze saboteurs. Zijn uitgangspunt: je geest kan je beste vriend zijn, en net zo goed je grootste vijand. Die vijandige kant bestaat volgens hem uit tien automatische denkpatronen. Ze maken je kritisch en onrustig bij heel gewone dingen op een werkdag. De Criticus en De Perfectionist zijn er twee van.

Hij deelt het brein in tweeën. Een oud overlevingsdeel, waar de stoorzenders wonen, en een wijzer deel dat rustig en nieuwsgierig kan reageren. Wat hij je leert: betrap de stoorzender, geef hem een naam ("daar is mijn Criticus weer") en haal je aandacht terug, bijvoorbeeld met drie bewuste ademhalingen.

Dat werkt, echt. Alleen bleef er bij mij een vraag hangen. Als je brein de vijand is, wat zit er dan achter dat brein? En waarom komt die stem steeds terug, hoe vaak je hem ook betrapt?

Wat er onder je denken zit

De hersenwetenschap van de afgelopen dertig jaar geeft daar een verrassend antwoord op. Je brein beslist minder zelfstandig dan je denkt. Het reageert vooral op wat je lichaam al voelt.

Om te beginnen praat je lichaam eerst. De nervus vagus verbindt je hersenen met je hart, longen en buik, en zo'n 80 procent van de vezels in die zenuw loopt van je lichaam naar je brein. Er gaat dus veel meer informatie van onder naar boven dan andersom.

Neurowetenschapper Joseph LeDoux liet bovendien zien dat prikkels via een snelle route bij de amygdala aankomen, het alarmcentrum van je brein. Dat gebeurt voordat je denkende brein doorheeft wat er speelt. Je schrikt dus eerst, en pas daarna bedenk je er een verhaal bij.

Antonio Damasio onderzocht mensen met schade aan het deel van het brein dat emoties koppelt aan beslissingen. Ze waren nog even intelligent en konden alles logisch beredeneren. Maar een simpele keuze, zoals een afspraak plannen, lukte niet meer. Gevoel is voor Damasio dan ook geen ruis. Lichamelijke signalen kleuren volgens hem elke beslissing die je neemt. Hij noemt ze somatische markers. Ook de beslissing om die offerte nog één keer door te lezen hoort daarbij.

Stephen Porges heeft het over neuroceptie. Je zenuwstelsel checkt de hele dag of je veilig bent, en vergelijkt elke situatie met wat je eerder hebt meegemaakt. Van dat oordeel merk je bewust niets.

En dan Bessel van der Kolk. In The Body Keeps the Score laat hij zien hoe vroege ervaringen in je lichaam opgeslagen blijven. Misschien weet je niet meer dat je als kind alleen een compliment kreeg bij een tien. Je lichaam weet het nog wel.

Wat je hoort

De stem van je stoorzender. "Dit kan beter." "Doe het morgen maar." "Zeg maar ja, anders vinden ze je lastig."

Wat eronder zit

Een oud gevoel dat je lichaam herkent. Vaak is dat schaamte, of de angst om afgewezen te worden.

Wat je hoort is de stoorzender. Wat hem laat draaien is een emotie die nooit verwerkt is.

Je stoorzender is dus eerder een boodschapper dan de bron. Hij spreekt namens een gevoel waar je lichaam je tegen wil beschermen.

De Perfectionist houdt schaamte op afstand: zolang het niet af is, kan niemand je erop afrekenen. De Vermijder beschermt je tegen afwijzing, want een gesprek dat je niet voert, kan ook niet op een nee uitlopen. En De Pleaser zorgt dat je nooit hoeft te voelen hoe het is als iemand teleurgesteld in je is.

Daarom komt de stem terug, ook als je hem al honderd keer betrapt hebt. De boodschapper heb je gezien, maar de boodschap ligt er nog. Vechten tegen je gedachten is een beetje als ruziemaken met de postbode omdat er een vervelende brief op de mat ligt.

Bij GaVoorGoud gebruik ik het beeld van goud. Je bent 24 karaat, en je stoorzenders leggen daar een doffe laag overheen. Gedachten ombuigen is poetsen aan de buitenkant. Het glimt even. Na een drukke week of een lastige klant is de laag terug, want hij groeit van onderen aan.

Waar NEI het verschil maakt

Herkennen is stap één, en daar blijven veel ondernemers hangen. Ze weten precies welke stoorzender aan het woord is. Hij doet het toch nog steeds. En intussen kost het je avonden en offertes die later de deur uitgaan dan nodig.

Wil je dat de glans blijft, dan moet je bij de onderkant zien te komen. Met NEI, Nieuw Emotioneel Inzicht, sporen we via je onderbewustzijn op waar de emotionele lading onder een patroon vastzit. Wanneer is dat gevoel ontstaan, en wat hoort erbij? Die lading verwerken we. Daarna gaat het oude alarm niet meer af bij een gewone offerte op dinsdagavond.

Zo werkt de LOS Methode: Loslaten, Openen, Stromen. Je stopt met vechten tegen je hoofd en laat los wat je lichaam al jaren vasthoudt. Je stoorzender raakt dan zijn werk kwijt, want er valt niets meer te beschermen.

Prettig is dat lang niet altijd. Je gaat voelen wat je jarenlang op afstand hield. Zonder wrijving geen glans, zeg ik dan maar.

Wat je vandaag al kunt doen

Merk je de volgende keer dat je gaat bijschaven of nog één keer controleert? Stop dan even. Haal je handen van het toetsenbord en voel waar het iets doet in je lichaam. Zit het in je borst, in je keel, in je buik?

Stel jezelf dan één vraag: wat zou ik voelen als ik hier nu mee ophield? Schrijf het antwoord op. Meer hoef je er niet mee.

Alleen al dat benoemen is iets anders dan je stoorzender gehoorzamen. Ben je benieuwd welke stoorzenders bij jou het hardst trekken, dan kun je de gratis scan doen.

GRATIS STOORZENDER SCAN

Je bent 24 karaat. Waarom voelt het als 14?

Doe de gratis Stoorzender scan. In een paar minuten zie je hoe sterk alle tien stoorzenders bij jou aanwezig zijn en hoeveel van je goud er nu glanst. Je ziet ook welke stoorzender de dikste doffe laag legt. Daar zou ik beginnen.

LIEVER EERST EVEN CONTACT?

Vraag het me gewoon. Ik lees alles zelf.

Herken je jezelf in dit verhaal en wil je eerst iets vragen? Stuur me een appje of een mail. Of plan meteen een gratis kennismakingsgesprek: 30 minuten, online en vrijblijvend.